Niemieckie litery – jak opanować niemiecki alfabet?

Ucząc się nowego języka zawsze zaczynamy od nauki alfabetu. Chociaż wydaje się to zbyt oczywiste, by zwrócić na to uwagę, to jednak warto zauważyć, że jest to element obecny w przypadku nauki każdego języka obcego. Nauka polskiego abecadła odbywa się za pomocą piosenek i zabaw, nie inaczej jest zresztą w przypadku poznawania angielskiego alfabetu, które rozpoczyna się na ogół w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Alfabet to podstawa – i wiedzą o tym szczególnie ci, którzy zaczynają naukę języka opartego na piśmie innym niż alfabet łaciński. Jednak nie możemy zapominać, że każdy alfabet jest różny – nawet w przypadku alfabetów narodowych opartych na łacińskim pierwowzorze. A jakie są niemieckie litery składające się na alfabet niemiecki? Czas poznać alfabet naszych zachodnich sąsiadów!

Niemieckie litery – czemu to podstawa nauki języka Goethego?

Próbując opanować podstawy języka obcego zawsze należy rozpoczynać od nauki alfabetu – nawet, jeśli mamy do czynienia z odmianą alfabetu łacińskiego, czyli pisma, które bardzo dobrze znamy i wykorzystujemy na co dzień. Każdy, kto choć raz słyszał angielskie abecadło wie, że wymowa poszczególnych liter znacząco odbiega od polskiego sposobu wymowy (na przykład angielskie „e” czyta się jako „i”, zaś „i” czytamy jako „aj”). A to oznacza, że niemal każdy z 54 wariantów alfabetu łacińskiego posiada swoją własną specyfikę, która może nie mieć nic wspólnego z polskim odczytywaniem alfabetu. Próbując czytać niemieckie wyrazy na polską modłę możemy się narazić na śmieszność i brak zrozumienia przez innych, dlatego właśnie każdy kurs nauki niemieckiego rozpoczyna się od zapoznania z abecadłem.

Alfabet niemiecki – ile ma znaków?

Historia niemieckiego alfabetu jest krótka i niezbyt zawiła – w skład niemieckiego abecadła wchodzi 30 znaków, przy czym znak ß (Eszett, „ostre S”) nie jest wykorzystywany w Liechtensteinie i Szwajcarii (stosuje się tam „ss”).

Alfabet niemiecki

Niemieckie litery a polskie – czy występują różnice? I na czym polegają?

Porównując alfabet niemiecki do polskiego można odnieść wrażenie, że obydwa rodzaje zapisu są bardzo podobne. I jest to prawda – szczególnie, że większość liter pojawia się w obydwu alfabetów, a także pokrywa się sposób ich zapisu. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka szczegółów:

  • alfabet polski ma 32 litery, zaś alfabet niemiecki tylko 30

  • 23 litery w obydwu alfabetach: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, W, Y, Z

  • w alfabecie niemieckim nie występuje aż 9 polskich liter: Ą, Ć, Ę, Ł, Ń, Ó, Ś, Ź, Ż

  • w alfabecie niemieckim występuje 7 dodatkowych liter, których nie ma w polskim alfabecie: Q, V, X, Ä, Ö, Ü, ẞ

  • litery Ä, Ö, Ü, ẞ nie posiadają własnego miejsca w kolejności alfabetycznej – na ogół w słownikach traktuje się je jak odpowiedniki bez umlautu (A, O, U) lub „SS”, ale w przypadku spisu wszystkich liter umieszcza się je na końcu (po literze Z)

  • każda litera w języku niemieckim jest zapisywana jako mała lub wielka litera za wyjątkiem ß, które nie ma „małego” odpowiednika (a w słowach pisanych wielkimi literami jest obowiązkowo zastępowane przez „SS”)

Jak wymówić niemieckie litery specjalne?

Na ogół wymowa standardowych liter (tych pokrywających się z polskimi odpowiednikami) nie sprawia większych problemów, bowiem w języku niemieckim niemal zawsze czyta się tak, jak pisze. Jednak część początkujących czuje spore przerażenie, gdy staje przed słowem zawierającym literę z umlautem. Jak czytać niemieckie litery specjalne? Oto krótki poradnik:

  • ä (a umlaut)

Ten znak jest przegłosem litery a i wymawia się go tak samo jak polskie „e”. Trzeba jednak pamiętać, że niemieckie „e” czyta się jako znak pośredni między głoskami „e”, „i” oraz „y”.

  • ö (o umlaut)

Ten znak jest przegłosem litery o, a sposób jego wymowy zależy od specyficznego ułożenia języka oraz warg. Aby wymówić o z umlautem, należy ułożyć język tak samo, jak przy wymowie polskiego „y”, a przy tym jednocześnie zaokrąglić wargi tak jak przy wymowie polskiego „o”.

  • ü (u umlaut)

Ten znak jest przegłosem litery u, ale wymawia się go tak samo jak niemieckie „y”. Ważne jest to, aby ułożyć język tak samo jak przy wymowie polskiego „y”, a przy tym jednocześnie zaokrąglić wargi jak przy wymowie polskiego „u”.

  • ß (ostre S, scharfes es lub es-cet)

Ten znak, choć przypomina literę B, to jednak nie ma z nią nic wspólnego, a jego prawidłowa wymowa to… „s”. Co prawda w języku pisanym znak ß zastępuje się znakiem „ss”, jednak w formie mówionej nie ma większej różnicy między polskim „s” a „ostrym S” (nie trzeba wymawiać podwójnego „s”, bowiem może to poskutkować długim syczeniem).

Niemiecki litery specjalne – wymowa

Jak zapisać niemieckie litery na klawiaturze?

Widać wyraźnie, że wymowa niemieckich znaków nie sprawia najmniejszych trudności. Jednak język to nie tylko mówienie, lecz także zapis – a ten w dobie komputerów jest tyle ułatwiony, co utrudniony. Bo choć możemy bez problemu zapisać dowolny tekst za pomocą klawiatury, to jednak dopisywanie znaków specjalnych sprawia nie lada trudności. A jak zapisywać niemieckie litery w komputerze?

Okazuje się, że niemieckie litery bardzo lubią współpracę z przyciskiem alt. Aby pojawiły się w edytorze tekstu, wystarczy jednocześnie wcisnąć lewy przycisk alt oraz wpisać odpowiednią kombinację cyfr (uwaga: cyfry muszą być wprowadzane z poziomu klawiatury numerycznej, czyli klawiatury umieszczonej po prawej stronie standardowego urządzenia!) A żeby wpisać konkretne niemieckie litery, należy zastosować następujące kombinacje:

   ä  –  alt + 132
Ä  –  alt + 142
ö  –  alt + 148
Ö  –  alt + 153
ü  –  alt + 129
Ü  –  alt + 154
ß  –  alt + 225